ABŞ prezidenti Donald Trampın mübahisəli ticarət siyasəti dünya iqtisadiyyatını çalxalamaqda davam edir. Bu siyasət davam etdirilərsə, bir çox sahələrdə olduğu kimi elektronika məhsullarında da qiymətlərin fantastik bahalaşması qaçılmaz görünür. Mobil telefonlar, noutbuklar, planşetlər, ağıllı saatların əksəriyyəti Çində istehsal olunub. ABŞ mətbuatı Trampın Çin idxalına 145 faiz rüsum tətbiqinin iPhone və onun istehsalçısı Apple-a təsirinə diqqət yetirir. Bəzi analitiklər qeyd ediblər ki, əgər Apple artan xərcləri istehlakçılara ötürsə, ABŞ-da iPhone-ların qiyməti yüzlərlə dollar arta bilər.
Bundan əlavə, tariflər ABŞ dollarının məzənnəsinə təsir edərsə, iPhone və digər cihazların dünya üzrə idxal xərcləri də arta bilər.
Əgər bütün dünyada istehlakçılar tariflərin xərclərini öz öhdəsinə götürsələr, qiymətlərin qalxması qaçılmaz olacaq. Qiymətlər o həddə qədər qalxa bilər ki, smartfonlar ipoteka ilə satıla bilər.
ABŞ iPhone üçün əsas bazardır. Counterpoint Research bazar araşdırması şirkətinin məlumatına görə, Apple keçən il ABŞ-da bazar payının yarıdan çoxunu təşkil edib.
Məlumatlar göstərir ki, ABŞ-da satılan iPhone-ların təxminən 80 faizi Çində, qalan 20 faizi isə Hindistanda istehsal olunub. Reuters xəbər verir ki, Apple bu yaxınlarda Hindistandan ABŞ-a 600 tondan çox iPhone göndərmək üçün təyyarə kirayələyib. Trampın Hindistana tətbiq etdiyi tariflərə görə 90 günlük möhlət verməsi ölkənin Apple üçün əsas istehsal mərkəzinə çevrilməsinə kömək edə bilər. Tramp administrasiyası iddia edir ki, tariflər ABŞ-ın daha çox istehsalını təşviq etmək məqsədi daşıyır. Lakin texnologiya sənayesi məhsulların yığılması və hissələrin əldə edilməsi üçün qlobal təchizat zəncirlərindən çox asılıdır və ABŞ-da Asiya istehsalının sürətinə və aşağı xərclərinə malik ixtisaslı işçiləri tapmaq asan deyil. Fevral ayında Apple, ABŞ-a 500 milyard dollar sərmayə qoymağı vəd edib, Trump administrasiyası yerli istehsalı artıracağına inanır.
Lakin Wedbush Securities-in analitiki Dan Ives, tədarük zəncirlərinin Asiyadan ABŞ-a daşınmasının vaxt aparan və baha başa gəldiyinə diqqət çəkir.
"Təxmin edirik ki, tədarük zəncirinin 10 faizi Asiyadan ABŞ-a köçürmək üçün ən azı üç il və 30 milyard dollar lazım olacaq və bu proses istehsalı ciddi şəkildə pozacaq" - analitik deyib.
İnvestisiya bankı UBS hesab edir ki, Çin istehsalı olan iPhone-lara 125 faiz tarif tətbiq edilərsə, 256 GB-lıq iPhone 16 Pro Max-ın qiyməti 1199 dollardan 1999 dollara yüksələcək.
Hindistanda istehsal edilən iPhone 16 Pro-nun 128 GB versiyası hələlik tariflərdən daha az təsirlənib və onun qiyməti cəmi 5 faiz artaraq 999 ABŞ dollarından 1046 ABŞ dollarına yüksəlib. Bəzi analitiklər ABŞ-da istehsal olunan iPhone-un 3500 dollara başa gələcəyinə proqnozlaşdırırlar.
