ABŞ Rusiyanın “nazı ilə oynamaq” və atəşkəs razılaşmasını uzun müddət gözləmək niyyətində deyil; ekspertin fikrincə, Moskvanın qələbəsi kağızdan düzəldilmiş aslana oxşayır
“Rusiyanın Ukraynada başlatdığı yeni hücum kampaniyası əvvəlcədən məğlubiyyətə məhkumdur”. Bu barədə Böyük Britaniyanın “The Telegraph” saytı yazıb. Analitiklər bildirirlər ki, Rusiya ordusu tank və zirehli texnika çatışmazlığı yaşayır və bu səbəbdən hətta cüzi taktiki uğurlardan belə istifadə edə bilməyəcək. Məqalədə qeyd olunur ki, işğalçı qüvvələrin irəliləməsini Ukraynanın pilotsuz uçuş aparatları (PUA) da ciddi şəkildə çətinləşdirir. Xüsusilə də bu PUA-lar Rusiya ordusunun cəbhə bölgəsinə böyük qüvvələr göndərməsini faktiki olaraq qeyri-mümkün edir.
Ukrayna Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Mərkəzinin rəhbəri Dmitro Jmaylo "The Telegraph"a bildirib ki, hazırda Rusiya üçün cəbhə xəttində istənilən miqyasda hücum aparmaq mümkün deyil. Onun sözlərinə görə, Rusiya cəbhədə ciddi uğurlar əldə etməyib, lakin bu uğur illüziyasını yaratmağa çalışır. Bununla yanaşı, analitiklər ehtimal edirlər ki, Rusiya ordusu Sumı vilayəti istiqamətində müəyyən irəliləyişlər əldə edə bilər. Bu, Ukrayna qüvvələrinin Rusiya Federasiyasının Kursk vilayətindəki hücumlar fonunda həmin istiqamətə çəkilməsi ilə bağlıdır. Lakin nəşr yazır ki, ruslar bu bölgədə yalnız kiçik piyada qrupları ilə, texnikanın dəstəyi olmadan hücumlar həyata keçirə biləcəklər.
Bu arada Ali Radanın bir neçə günə Ukraynada hərbi vəziyyətin və ümumi səfərbərliyin müddətini uzadacağı haqda xəbər yayılıb. Ukrayna parlamentinin deputatı Yaroslav Jeleznyak özünün YouTube kanalında bu xüsusda deyib: “Hərbi vəziyyətin və ümumi səfərbərliyin bu dəfə uzadılıb-uzadılmayacağı ilə bağlı müzakirə aparılmır. Bəli, uzadılacaq və bu, çox yaxında baş verəcək: 15-18 aprel”.
Jeleznyak əlavə edib ki, hərbi vəziyyət daha 90 gün uzadılacaq və bu, avqustda parlament və ya prezident seçkilərinin keçirilməsini mümkünsüz edəcək. Vəziyyətdə köklü dəyişiklik olarsa, parlament uzatma qərarını tez bir zamanda ləğv edə bilər ki, bu da səfərbərliyin dayandırılması deməkdir. Xüsusilə o əlavə edib ki, ABŞ-dan gələnlər də daxil olmaqla, münaqişəni tez bir zamanda dayandırmaq vədləri çox real görünmür.
Bu fonda isə ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası Ukrayna ilə bağlı danışıqlar üçün aprel ayının sonunu son tarix olaraq müəyyən edib. “Ağ Ev Kremldən atəşkəs qərarı gözləyir. Əgər Putin atəşkəsə razılaşmazsa, ABŞ yeni sanksiyalar tətbiq edəcək. Bu sanksiyalar həm Trampın fərmanı ilə, həm də Konqres qanunları ilə ola bilər”, - xəbərdə deyilir.
Məlumata görə, Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff ultimatumu Putinlə görüşdə təqdim etməli idi. ABŞ Dövlət Departamenti uzun müddət gözləmək niyyətində olmadıqlarını bildirib.
Son gəlişmələr fonunda Rusiya lideri Putinin 9 maya hansısa uğurla çıxmaq şansı varmı?
Heydər Oğuz
Siyasi şərhçi Heydər Oğuz “Yeni Müsavat”a deyib ki, Rusiyanın hazırda Ukrayna cəbhəsində yaşadıqları qələbə məfhumu ilə bir araya sığmır: “Cəbhə xəttində hərəkətlilik faktiki olaraq tıxanıb. Nə ruslar, nə də ukraynalılar irəliləyə bilmir, bir növ mövqe savaşı aparırlar. Silahlanma sahəsində tərəflərə hərbi üstünlük qazandıran mühüm dəyişikliklər baş verməsə, heç kimin tıxanma xəttini aşmaq şansı yoxdur. Cəbhədən gələn məlumatların təhlili isə onu göstərir ki, döyüş şəraitini dəyişdirən texnoloji yeniliklər əsasən Ukrayna tərəfində yaşanır. Ukrayna silah sənayesi həm yeni dronların istehsalı, həm də istehsal həcmi baxımından Rusiyanı xeyli üstələyir. Bu isə döyüşlərdə üstünlük qazanma imkanının Ukraynada olduğundan xəbər verir”.
Adətən savaşın tıxanma mərhələlərində tərəflərin məcburən atəşkəsə getdiklərini bildirən Heydər Oğuzun fikrincə, əslində indiki şəraitdə Rusiyanın buna daha çox ehtiyacı var: “Çünki hazırda Ukrayna daha çox üstünlük qazanma imkanına malikdir. Rusiya ABŞ tərəfindən irəli sürülən bu təkliflərdən yayındıqca, öz köhnəlmiş texnologiyaları ilə çətin ki, Ukraynanın öhdəsindən gələ bilər. Üstəlik, bir çox tədqiqat mərkəzlərinin bildirdiyinə görə, Ukrayna bu zamanadək Rusiyanın 4000-ə yaxın tankını və xeyli sayda zirehli texnikasını zərərsizləşdirib. Müharibədən öncəki məlumatlara inansaq, Rusiyanın əlində 6000-ə yaxın tank vardı. Bu isə o deməkdir ki, Rusiya öz tank ehtiyatının üçdə ikisini artıq itirib. Əlində yəqin ki, 1980-ci illərin sınıq-salxaq texnikaları qalıb. Ukraynanın dron istehsalında həm kəmiyyət, həm də keyfiyyət baxımından xeyli üstün durumda olması, hər il ən azı 1.5 milyon PUA istehsal etməsi onun bundan sonrakı döyüşlərdə daha yaxşı performans sərgiləyəcəyinə işarədir. Belə vəziyyətdə Rusiyanın israrla müharibəni davam etdirməsi və icrası mümkün olmayan şərtlər irəli sürməsi Ukrayna müharibəsinin tükəndirmə savaşına çevrilməsinə yol açır və təbii ki, ilk növbədə Moskvanın maraqlarına uyğun deyil”.
H.Oğuzun fikrincə, Rusiyanın savaş israrçılığı və maksimalist şərtləri Ukraynanın da müharibəni bitirəcək addımlar atmasını əngəlləyir: “Sirr deyil ki, rəsmi Kiyev dünya birliyi tərəfindən tanınmış ərazilərinin 18-20 faizini itirdiyindən bu torpaqlar üzərində suverenlik haqlarını bərpa etməyənədək atəşkəsə gedə bilmir. Əks halda, Ukrayna ictimaiyyətinin haqlı suallarına cavab tapa bilməyəcəyini düşünür. Moskva isə müharibə başlayandan bəri sərgilədiyi maksimalist mövqeyinin əsirinə çevrilib. Hər iki tərəfin döyüşlərdən geri çəkilməsi üçün uğur hekayəsinə ehtiyacları var. Müharibə tərəfləri isə bir-birinə bu "qələbə sevincini" vermək istəmirlər. Bu da nəticə etibarilə müharibənin tərəflərdən birinin tam məğlubiyyətinə qədər uzanmasına gətirib çıxarır".
Tərəflərin müttəfiqlərinin də müharibənin bitirilməsində maraqlı olmadığını düşünən siyasi şərhçi buna ən bariz nümunə olaraq Almaniya Xarici Kəşfiyyat İdarəsi rəhbərinin bu yaxınlarda səsləndirdiyi fikirləri misal göstərir: “Bilirsiniz ki, bu zamanadək Ukraynaya ən çox hərbi dəstək verən ölkələrdən biri Almaniyadır. Bu ölkə ABŞ-dan sonra Ukraynaya ən çox maddi yardım ayıran müttəfiq kimi tanınır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın hakimiyyətə gəlməsindən sonra Ukraynanı dəstəkləməkdən imtina etməsi ilə Almaniya faktiki olaraq Ukraynanın ən böyük tərəfdaşına çevrildi. Dolayısıyla, Ukrayna savaşının bitirilməsində əsas söz sahiblərindən biridir. Almaniyanın Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəhbəri Bruno Kahl bir müddət əvvəl mətbuata verdiyi açıqlamada belə demişdi: "!Ukraynada müharibə daha 5 il davam edərsə, Avropa daha təhlükəsiz olar". Kahlın bu etirafı göstərir ki, Ukraynanın avropalı tərəfdaşları müharibənin tezliklə bitirilməsində maraqlı deyillər. Bənzər fikirləri Ukraynanın digər müttəfiqləri - Fransa və Böyük Britaniya haqqında da demək mümkündür. Onlar da eynilə Almaniya kimi, bu müharibəyə Rusiyanı tükəndirmə vasitəsi kimi baxırlar. Amma nəzərə almırlar ki, Rusiya ilə yanaşı Ukrayna da tükənir".
Heydər Oğuz hesab edir ki, Trampın bu yaxınlarda başlatdığı ticarət müharəsi də Ukrayna cəbhəsində gərginliyin azaldılmasına imkan vermir və verməyəcək: “Sirr deyil ki, Tramp da ticarət müharibəsinə öz rəqiblərini, xüsusilə də dünya qlobalistlərini tükəndirmə savaşının ən qısa yolu kimi baxır. Onun başlatdığı ticarət müharibəsi qlobalist hakimiyyətləri də ulusalçılarla qarşıdurmaya həvəsləndirir. Beləcə, dünyanın bir tərəfində isti, digər tərəfində isə ticari tükəndirmə savaşı gedir. Hər iki cəbhənin eyni məqsədə xidmət etdiyini nəzərə alsaq, buna "Hibrid Dünya savaşı" da deyə bilərik". H.Oğuzun fikrincə, Moskvanın qələbəsi kağızdan düzəldilmiş aslandan başqa bir şey deyil
