Ermənistanda baş verən ideoloji dönüş artıq Rusiyanın analitik dairələrini də çaşdırır.
Rusiyalı politoloq Artur Atayev “Sputnik Armenia” efirində bildirib ki, uzun illər Ermənistan cəmiyyətinin identikliyi iki əsas xətt üzərində qurulmuşdu – “erməni soyqırımı” narrativi və Qarabağ mövzusu.
Ekspert qeyd edib ki, bu mövzular həm ölkə daxilində, həm də diaspor üçün birləşdirici faktor sayılırdı və Ermənistanın siyasi sistemini başa düşmək üçün əsas açar rolunu oynayırdı:
“Erməni cəmiyyətini mental və tarixi baxımdan anlamaq üçün soyqırımı ilə bağlı əsas əsərləri oxumaq, filmlərə baxmaq, ictimai rəyin bunu necə qəbul etdiyini öyrənmək lazımdır. Eyni yanaşma Qarabağ məsələsinə də aid idi. Bu iki istiqamət müasir siyasi vəziyyəti və elitalar arasındakı balansı izah edirdi”.
Paşinyan köhnə modeli dağıdır
Onilliklər ərzində Ermənistan siyasəti məhz bu iki ideoloji xətt üzərində formalaşmışdı. Lakin 2020-ci il müharibəsindəki ağır məğlubiyyət və regionda yaranmış yeni reallıq bu modelin işləmədiyini göstərdi. Baş nazir Nikol Paşinyan əvvəlki kursdan uzaqlaşmağa məcbur qaldı.
Qarabağ məsələsi artıq siyasi gündəmin mərkəzindən çıxır, “soyqırımı” narrativi isə əvvəlki təsir gücünü itirir. Ermənistan rəhbərliyi anlayır ki, Türkiyə və Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması olmadan iqtisadi inkişaf mümkün deyil. Sərhədlərin açılması regionda kommunikasiya və ticarətin bərpası deməkdir, əks halda müharibədən sonra zəifləyən iqtisadiyyat uzunmüddətli təzyiq altında qala bilər.
Kreml niyə narahatdır?
Atayev vurğulayıb ki, məhz buna görə Ermənistanın analizi çətinləşib:
“Real siyasətdə baş verən proseslər artıq kənar ekspertlərin əvvəlki modellərlə Ermənistanı təhlil etməsinə imkan vermir”.
Beləliklə, Moskva illərlə Ermənistanı Qarabağ konflikti və “soyqırımı” diskursu prizmasından qiymətləndirirdi. Bu çərçivə dağıldıqca İrəvanın davranışını proqnozlaşdırmaq da çətinləşir.
Paşinyanın Qərblə yaxınlaşma kursu və Avropa istiqamətində addımları isə Rusiya-Ermənistan münasibətlərində gərginliyi daha da artırır. Nəticədə Ermənistanın daxili ideoloji transformasiyası regionda yeni geosiyasi mərhələnin başlanğıcına çevrilir.
