Artıq bir neçə gün sonra Ramazan ayı başlayır və ölkədə iftar süfrələrinin ən sevimli simvollarından biri yenə də xurmadır. Marketlərin vitrini şirin, tünd qəhvəyi xurmalarla dolub, ailələr iftarlarda süfrəni bu ənənəvi meyvə ilə açmaq üçün qutu-qutu alırlar. Amma mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hər kəs üçün xurma eyni dərəcədə faydalı deyil, bəzi qruplar üçün hətta zərərli də ola bilər.
Ramazan zamanı xurmanın əsas cəlbedici xüsusiyyəti onun tez enerji verməsidir. Tərkibində olan təbii şəkərlər, qlükoza, fruktoza və saxaroza orucdan çıxan bədənin enerjisini sürətlə bərpa etməyə kömək edir. Xurmanın lif, vitamin və minerallarla zəngin olması həm də həzmə və ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərir.
Buna baxmayaraq, qida mütəxəssisləri bəzi insanların xurmanı ehtiyatla və ya tamamilə məhdudlaşdıraraq yeməli olduğunu bildirirlər. İranlı endokrinoloq Dr. Alireza Mohammadi Ramazan ərəfəsində xurmanın xüsusilə qan şəkəri ilə bağlı problemləri olanlar üçün risk daşıya biləcəyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, xurmanın yüksək şəkər məzmunu qan şəkərinin sürətlə yüksəlməsinə səbəb ola bilər və bu xüsusilə şəkərli diabeti olanlarda ciddi fəsadlara yol aça bilər. Dr. Mohammadi qeyd edib ki, bu xəstələr xurmanı məhdud miqdarda qəbul etməli və eyni zamanda zülal və sağlam yağ mənbələri ilə (məsələn, badam, qoz və qatıq) balanslamağa çalışmalıdırlar.
Həkim həmçinin xurmanın həzm sistemi üçün də ehtiyat tələb etdiyini vurğulayır. Çox miqdarda lif və şəkər bəzi insanlarda şişkinlik, qaz və qəbizlik kimi narahatlıqlar yarada bilər. Xüsusilə həssas bağırsaq sindromu və digər həzm problemləri olan şəxslər xurmanı ölçülü yeməlidirlər.
Ümumiyyətlə, xurmanı çox az yeməli olan şəxslər aşağıdakılardır:
1 Şəkərli diabet və insulin müqaviməti olanlar – qan şəkərini sürətlə artırdığı üçün diqqətli olmalıdırlar.
2 Böyrək problemi və yüksək potassium səviyyəsi olanlar – kalium yüklənməsi riskinə görə məhdud miqdarda yeməlidirlər.
3 Həssas həzm sistemi olanlar – şişkinlik və qəbizlik riskinə görə miqdarını azaltmalıdırlar.
4 Alergiyası olanlar – nadir hallarda allergik reaksiyalar meydana çıxa bilər.
Mütəxəssislər xurmanın tamamilə qadağan edilməsindən daha çox miqdarın balanslaşdırılmasını tövsiyə edirlər. Həkim iftarda adətən 2-3 ədəd xurmanın kifayət etdiyini, bundan sonra isə zülal və liflə zəngin qidaların məsələn, qatıq, qoz‑fındıq və ya təzə meyvənin qəbul edilməsinin daha faydalı olduğunu vurğulayır.(yenisabah.az)
